UniPOS

Kafe açmaq

Kafe açmaq üçün avadanlıq və proqram siyahısı (checklist)

Kafe açmaq üçün avadanlıq və proqram siyahısı: kassa, printerlər, E-Kassa aparatı, şəbəkə, UPS, proqramlar və açılışa qədər həftələr üzrə quraşdırma planı.

UniPOS9 dəq oxu

Kafe açmaq üçün avadanlıq və proqram siyahısı (checklist)

Kafe açılarkən diqqət əsasən interyerə, menyuya və qəhvə maşınına yönəlir. Açılış günü işi dayandıran isə adətən texniki məsələlər olur: mətbəx printeri çap etmir, internet kəsildikdə kassa işləmir, fiskal aparat vaxtında qeydiyyatdan keçməyib, ofisiantın telefonu şəbəkəyə qoşulmur. Əvvəlcədən hazırlanmış plan bu risklərin demək olar ki, hamısını aradan qaldırır.

Bu məqalədə kafe açmaq üçün lazım olan avadanlıq və proqram təminatı vahid yoxlama siyahısı şəklində təqdim olunur: kassa yeri, fiskal aparat, zal, şəbəkə və proqram təminatı. Siyahı Azərbaycan şəraitinə uyğun hazırlanıb: fiskal çek E-Kassa vasitəsilə verilir, ödəniş manatla aparılır, ofisiantlar sifarişi çox vaxt telefona daxil edir. Məqalədə brend adları və qiymətlər göstərilmir, yalnız tələb olunan avadanlıq və seçim meyarları izah olunur. Siyahı həm kiçik qəhvə köşkünə, həm də geniş zallı kafeyə uyğunlaşdırıla bilər.

Zəruri və əlavə avadanlıq

Əvvəlcə ümumi mənzərəni nəzərdən keçirək. “Zəruri” statusu onu bildirir ki, bu avadanlıq olmadan kafe qanuni və normal fəaliyyət göstərə bilməz. “İstəyə bağlı” olanlar isə müəssisənin formatından və ölçüsündən asılıdır. Məsələn, yalnız piştaxtadan satış aparan kafeyə ofisiant telefonu lazım deyil, lakin müştəri ekranı faydalı ola bilər.

Avadanlıq və ya proqramTəyinatıStatus
POS terminal (sensor ekranlı Windows kompüter və ya POS monoblok)Sifariş, ödəniş, çek, növbəZəruri
Çek printeri (termal)Ön çek (hesab) və qəbz çapıZəruri
Mətbəx və bar printerləri (termal, USB/COM/LAN)Sifarişin mətbəxə və bara ötürülməsiZəruri (və ya KDS)
Pul qutusuNağd vəsaitin təhlükəsiz saxlanmasıNağd ödəniş qəbul edildikdə zəruri
Fiskal kassa aparatı (E-Kassa provayderi vasitəsilə)Fiskal çekin verilməsiZəruri
Bank kartı terminalıKartla və təmassız ödənişPraktiki olaraq zəruri
Ofisiantlar üçün telefon və ya planşetSifarişin masanın yanında qəbuluZal xidməti olduqda zəruri
Barkod skaneriQablaşdırılmış məhsulların satışıİstəyə bağlı
Mətbəx ekranı (KDS)Printerin əvəzinə və ya onunla birlikdəİstəyə bağlı
Müştəri ekranıSifarişin kassada qonağa göstərilməsiİstəyə bağlı
Router, stabil internet, LAN kabelləriCihazlar arasında əlaqə və məlumat mübadiləsiZəruri
UPS (fasiləsiz qida bloku)Elektrik kəsildikdə işin davam etməsiZəruri
POS proqramı, idarəetmə paneli, anbar uçotuSatış, hesabat, maya dəyəriZəruri
QR menyu və sahibkar üçün mobil tətbiqQonaq üçün menyu və uzaqdan nəzarətTövsiyə olunur

Kassa yerinin avadanlığı

POS terminal

Kassa kompüteri kafenin əsas iş nöqtəsidir. Bütün sifarişlər, ödənişlər və növbə hesabatları buradan keçir. İki geniş yayılmış variant mövcuddur: sensor ekranlı standart Windows kompüter və ekranla kompüterin bir korpusda birləşdiyi POS monoblok. Monoblok masada az yer tutur və tozdan daha yaxşı qorunur. Standart kompüterin təmiri və dəyişdirilməsi isə daha sadədir.

Seçim zamanı aşağıdakılara diqqət yetirin: SSD disk, kifayət qədər USB portu, LAN portu, köhnə printer istifadə olunarsa COM port. Sensor ekran yaş və yağlı barmaqla da düzgün işləməlidir. Ekranın ölçüsü kassirin tələsik vəziyyətdə də düymələri səhvsiz seçməsinə imkan verməlidir. Proqramın hansı əməliyyat sistemində işlədiyini əvvəlcədən öyrənin. Əvvəlcə proqramı seçib, sonra ona uyğun avadanlıq almaq həmişə daha sərfəlidir.

Çek printeri

Kafelərdə adətən 80 mm-lik termal printer istifadə olunur. O, mürəkkəb tələb etmir, sürətlə çap edir və kağızı avtomatik kəsir. Ön çek və daxili qəbzlər bu printerdən çap olunur. Açılışdan əvvəl ehtiyat termal rulonlar alın, çünki ilk həftələrdə ən çox rast gəlinən problem kağızın bitməsidir.

Mətbəx və bar printerləri

Hər hazırlıq nöqtəsi üçün ayrıca printer quraşdırın: isti mətbəx, soyuq sex, bar, qəhvə stansiyası. Bu halda kassada qəbul edilən latte bara, sendviç isə mətbəxə çap olunur. Printerlər USB, COM və ya LAN vasitəsilə qoşulur. Kassadan uzaq nöqtələr üçün LAN printer ən əlverişli variantdır: bir kabel və sabit IP ünvanı kifayətdir.

Termal kağız yüksək temperaturdan qaralır. Mətbəx printerini soba, qril və ya buxar çıxaran qəhvə maşınının bilavasitə yanında yerləşdirməyin. Mətbəxdə səs-küy yüksəkdirsə, yeni sifariş barədə səs siqnalı verən modelə üstünlük verin.

Pul qutusu

Nağd ödəniş qəbul edilirsə, kassanın altında pul qutusu olmalıdır. Modellərin əksəriyyəti çek printerinə qoşulur və çek çap olunduqda açılır. Almazdan əvvəl qutunun printerinizə qoşula bildiyini yoxlayın. Açarlı kilid və xırda pul üçün ayrıca bölmələr gün sonu hesablamanı sadələşdirir.

Barkod skaneri

Vitrində qablaşdırılmış su, şirə, desert və ya satış üçün qəhvə dənəsi varsa, skaner kassirin məhsulu əl ilə axtarmasına ehtiyacı aradan qaldırır. Ən sadə variant USB ilə qoşulan və klaviatura kimi işləyən skanerdir. Yalnız yerində hazırlanan içkilər satılırsa, skanerin alınmasını sonraya saxlamaq olar.

Fiskal kassa və kartla ödəniş

Azərbaycanda hər satış zamanı qonağa fiskal çek verilməlidir. Bu çeki E-Kassa sistemi ilə işləyən fiskal kassa aparatı çap edir. Aparat provayder şirkətlərindən biri vasitəsilə alınır və qeydiyyatdan keçirilir. Qeydiyyat müəyyən vaxt tələb edə bilər, buna görə prosesə açılışdan bir neçə həftə əvvəl başlayın. Tələblərin rəsmi izahı Dövlət Vergi Xidmətinin e-taxes.gov.az portalında verilib.

Əsas məsələ fiskal aparatın POS proqramı ilə birbaşa işləməsidir. Əks halda kassir hər satışı iki dəfə daxil etməli olur: əvvəlcə proqramda, sonra aparatda. Bu, həm vaxt itkisinə, həm də növbə sonunda rəqəmlərin uyğunsuzluğuna səbəb olur. Ətraflı məlumat E-Kassa inteqrasiyası səhifəsində təqdim olunub.

Kart terminalı bank tərəfindən müqavilə əsasında verilir. Bir neçə bankın şərtlərini müqayisə edin: komissiya, vəsaitin hesaba köçürülmə müddəti, təmassız ödəniş. Bəzi provayderlərdə kart ödənişi birbaşa fiskal aparat üzərindən keçir və kassir məbləği təkrar daxil etmir. Provayderlə danışıqlar zamanı bu məsələni mütləq dəqiqləşdirin.

Zal və mətbəx üçün cihazlar

Ofisiantlar üçün telefon və ya planşet

Masa xidməti olan kafedə ofisiant hər sifariş üçün kassaya getməli olduqda vaxt itir və səhvlərin sayı artır. Telefona daxil edilən sifariş birbaşa mətbəxə və bara ötürülür. Əməkdaşların şəxsi telefonlarından deyil, müəssisəyə məxsus cihazlardan istifadə edin. Bu halda tətbiq bütün cihazlarda eyni versiyada olur, əməkdaş işdən ayrıldıqda isə cihaz müəssisədə qalır. Batareyası davamlı cihaz seçin və qoruyucu üzlükdən istifadə edin. Wi-Fi şəbəkəsi bütün zalı, o cümlədən terrası əhatə etməlidir, əks halda terrasda bağlantı kəsilə bilər.

Mətbəx ekranı (KDS)

KDS mətbəx printerini əvəz edir: sifariş kağızda deyil, ekranda göstərilir. Aşpaz hazır olan məhsulu qeyd edir, gecikən sifarişlər isə dərhal nəzərə çarpır. Kağız xərci olmur və çeklər itmir. Nəzərə alınmalı məqam ekranın istilikdən və nəmdən qorunan yerdə bərkidilməsidir. Kiçik kafe üçün adətən printer kifayət edir, sifariş həcmi böyük olan müəssisələrdə isə ekran daha əlverişlidir. Ətraflı: mətbəx ekranı.

Müştəri ekranı

Piştaxtadan satış və “özün götür” formatında qonağa tərəf yönəldilmiş ikinci ekran sifarişin düzgün daxil edildiyini göstərir. Bu, kassada anlaşılmazlıqları azaldır. Zal xidməti olan kafedə isə bu ekran mütləq deyil.

Əməkdaşların sistemə PIN kod əvəzinə kartla daxil olması nəzərdə tutulursa, siyahıya RFID/NFC kart oxuyucusunu da əlavə edin.

Şəbəkə, internet, UPS və oflayn iş

Şəbəkə kafenin görünməyən, lakin ən həssas hissəsidir. Bir neçə praktiki tövsiyə:

  • Kabellər təmir zamanı çəkilməlidir. Kassa, printerlər və mətbəx ekranı üçün LAN xətləri divarlar bağlanmazdan əvvəl planlaşdırılmalıdır. Sonradan çəkilən kabel həm baha başa gəlir, həm də interyerə xələl gətirir.
  • Stasionar cihazlar kabellə, mobil cihazlar Wi-Fi ilə qoşulmalıdır. Kassa və printerlər mümkün qədər kabellə qoşulsun, Wi-Fi isə ofisiant telefonları üçün istifadə olunsun.
  • Qonaq Wi-Fi şəbəkəsi ayrıca olmalıdır. Qonaqlar üçün ayrıca şəbəkə qurulduqda onların internet istifadəsi kassanın işinə təsir etmir.
  • Printerlərə sabit IP ünvanı verilməlidir. Router yenidən işə düşdükdə printerin ünvanı dəyişərsə, sifarişlər mətbəxə çatmır və bu, vaxtında aşkar olunmaya bilər.
  • Ehtiyat internet kanalı nəzərdən keçirilməlidir. İnternet uzun müddət kəsildikdə ikinci provayder və ya mobil modem işin davamlılığını təmin edir.
  • UPS qoşulmalıdır. Kassa kompüteri, router və əsas printer UPS-dən qidalanmalıdır. Elektrik qısa müddətə kəsildikdə çek yarımçıq qalmır və məlumat itmir.

Oflayn işə xüsusi diqqət yetirin. Bakıda da internet kəsintiləri baş verir və çox vaxt ən yüklü saatlara təsadüf edir. Yalnız internetlə işləyən sistem bağlantı kəsildikdə kassanın işini dayandıra bilər. Oflayn işləyən sistemdə isə məlumatlar kassa kompüterinin özündə saxlanılır: sifariş açılır, mətbəxə ötürülür, çek bağlanır. İnternet bərpa olunduqda məlumatlar avtomatik serverə göndərilir. Proqram seçərkən sadə bir yoxlama aparın: demo zamanı interneti söndürün, sifariş açın, çap edin və çeki bağlayın. Fiskal aparatın internetsiz necə işlədiyini isə provayderdən ayrıca dəqiqləşdirin.

Proqram təminatının beş komponenti

Avadanlıq nə qədər keyfiyyətli olsa da, kafenin iş prosesləri proqram vasitəsilə idarə olunur. Tam dəst adətən beş komponentdən ibarətdir:

POS proqramıMasalar, sifarişlər, modifikatorlar, ödəniş, endirim, növbə və kassa hesabatları.
İdarəetmə paneliMenyu, qiymətlər, əməkdaşlar və icazələr, satış hesabatları, xərclər və mənfəət.
Anbar və texniki kartlarQalıqlar, alışlar, təchizatçılar, silinmələr və hər məhsulun maya dəyəri.
QR menyuQonaq menyunu telefonda açır və masadakı QR kod vasitəsilə sifariş verə bilir.
Sahibkar üçün mobil tətbiqSatışlar, hesabatlar və mühüm hadisələr barədə bildirişlər telefonda.

Kafe üçün texniki kartlar xüsusilə vacibdir. Bir latte üçün espresso və süddən əlavə stəkan, qapaq, şəkər, bəzən isə sirop sərf olunur. Hər içkinin resepti sistemə daxil edilmədikdə maya dəyəri və real mənfəət məlum olmur, anbar isə təxmini idarə edilir. Bu mövzu anbar uçotu və food cost məqaləsində ətraflı izah olunub.

Bu beş komponenti ayrı-ayrı proqramlardan toplamamağa çalışın. Proqramlar arasındakı hər əlaqə yeni zəif nöqtə yaradır: menyunu bir neçə yerdə yeniləmək, hesabatları əl ilə birləşdirmək lazım gəlir və rəqəmlərin hansının düzgün olduğu sual altında qalır.

Əməkdaş icazələrinə də diqqət yetirin. Kafedə kassir, barista və ofisiant çox vaxt eyni terminaldan istifadə edir. Endirim etmək, çeki silmək və ya qiyməti dəyişmək hüququnun kimə verildiyini əvvəlcədən müəyyən edin. Hər silinmənin səbəbi və əməliyyat tarixçəsi saxlanıldıqda növbə sonunda kassadakı fərqi izah etmək xeyli asanlaşır.

Quraşdırma ardıcıllığı

Aşağıdakı plan təxminidir. Dəqiq müddətlər provayderlərdən və təmir işlərinin sürətindən asılıdır.

  1. Açılışdan 5-6 həftə əvvəl. POS proqramını seçin və demo ilə tanış olun. Fiskal provayderə və kart terminalı üçün banka müraciət edin, internet xəttini sifariş edin.
  2. Təmir zamanı. Kassa masasının, printerlərin və mətbəx ekranının yerini müəyyən edin. LAN kabellərini və rozetkaları buna uyğun çəkdirin.
  3. 3 həftə əvvəl. Avadanlığı alın. Menyunu, kateqoriyaları, modifikatorları (süd növü, sirop, ölçü) və qiymətləri sistemə daxil edin, texniki kartları hazırlayın.
  4. 2 həftə əvvəl. Terminalları və printerləri quraşdırın, kateqoriyaları printerlərə təyin edin, test çapı aparın. Fiskal aparatı POS-a qoşun və sınaq satışı ilə yoxlayın.
  5. 1 həftə əvvəl. Əməkdaşları sistemə əlavə edin, PIN kodları və icazələri təyin edin. Anbardakı ilkin qalıqları daxil edin, masalar üçün QR kodları çap edin.
  6. 2-3 gün əvvəl. Sınaq günü keçirin. Dəvətli qonaqlar üçün real sifarişlər qəbul edin, növbəni açıb bağlayın, interneti söndürərək sistemi yoxlayın və gün sonu hesabatını çıxarın.
  7. Açılış günü. Növbəni açın, ehtiyat rulonları əlçatan yerdə saxlayın, texniki dəstək nömrəsini kassanın yanında qeyd edin.

Ən çox unudulan beş məqam: ehtiyat termal kağız, printerlər üçün sabit IP, mətbəx printeri üçün istilikdən uzaq yer, ayrıca qonaq Wi-Fi şəbəkəsi və kassa kompüteri üçün UPS. Bu məqamlar yoxlanıldıqda açılış günü xeyli sabit keçir.

UniPOS-da tətbiq

UniPOS bu siyahının proqram hissəsini vahid sistemdə birləşdirir. Avadanlığı ehtiyacınıza uyğun seçirsiniz, UniPOS isə onların birgə işini təmin edir:

  • POS Windows əməliyyat sistemində işləyir. Əsas (master) terminal, əlavə (slave) terminallar və telefonlar restorandakı şəbəkə (LAN) üzərindən əlaqələndirilir, dəyişikliklər bütün cihazlarda dərhal görünür.
  • Ofisiant tətbiqi eyni kassa interfeysini Android və iOS telefon və planşetlərdə açır və restorandakı şəbəkə üzərindən əsas terminala qoşulur. Ətraflı: ofisiant tətbiqi.
  • Printerlər USB, COM və ya LAN vasitəsilə qoşulur. Mətbəx çeki kateqoriya və ya məhsul üzrə müvafiq printerə ötürülür, ön çek də buradan çap olunur. Zərurət olduqda bütün çap prosesi master terminal üzərindən idarə oluna bilər.
  • KDS istənilən ekranda açılır. 15 dəqiqədən artıq gözləyən sifarişlər ayrıca bölmədə göstərilir. Kassada qonaq üçün müştəri ekranı rejimi də mövcuddur.
  • Oflayn iş. Məlumatlar kassa kompüterinin özündə saxlanılır və internet olduqda arxa planda serverə göndərilir. Kassada göndərilməyi gözləyən əməliyyatların sayı göstərilir.
  • E-Kassa inteqrasiyası: Omnitech, Sunmi/Caspos, OneClick/Vizar, DataPay və AzSmart/SmartOne. Satış, qaytarma, X hesabatı, növbənin açılması və bağlanması kassadan icra olunur.
  • Barkodlar: EAN-13, UPC-A və EAN-8 dəstəklənir, barkodlar idarəetmə panelindən çap oluna bilər.
  • QR menyu Azərbaycan dilindədir. Qonaq masadakı QR kod vasitəsilə sifariş verir. Sifariş həmin masanın çekinə birbaşa yazılır və ya əməkdaşın təsdiqi üçün POS-a bildiriş kimi daxil olur. Ödəniş kafedə qəbul edilir.
  • İdarəetmə paneli brauzerdə açılır: anbar, texniki kartlar, maya dəyəri, mənfəət və satış hesabatları.
  • UniPOS Manager (Android) tətbiqində sahibkar hesabatları izləyir, bildirişlər alır və stop-listi idarə edir.

Kafe formatı üçün imkanların tam siyahısı kafelər üçün UniPOS səhifəsində təqdim olunub.

Kafeniz üçün texniki planın hazırlanması

Demo zamanı avadanlıq siyahınızı, printer sxeminizi və E-Kassa provayderinizlə inteqrasiyanı birlikdə nəzərdən keçirək. Əlaqə nömrəsi: +994 77 501 25 07.

Demo sifariş edin

Tez-tez verilən suallar

Kiçik kafe üçün minimum hansı avadanlıq tələb olunur?

POS terminal, çek printeri, ən azı bir mətbəx və ya bar printeri, E-Kassa fiskal aparatı, kart terminalı, router və UPS. Ofisiant telefonları, KDS və müştəri ekranı müəssisənin formatına uyğun olaraq sonradan əlavə edilə bilər.

Mətbəx printeri, yoxsa mətbəx ekranı (KDS)?

Kiçik kafe və qısa menyu üçün adətən printer kifayət edir. Sifariş həcmi böyük olduqda KDS daha əlverişlidir, çünki çeklər itmir və gecikən sifarişlər dərhal görünür; UniPOS-da hər ikisindən birlikdə istifadə etmək mümkündür.

İnternet kəsildikdə UniPOS işləyirmi?

Bəli, işləyir. Məlumatlar kassa kompüterinin özündə saxlanılır, terminallar və ofisiant telefonları restorandakı şəbəkə vasitəsilə əlaqəli qalır, internet bərpa olunduqda isə məlumatlar avtomatik serverə göndərilir.

UniPOS hansı E-Kassa provayderləri ilə işləyir?

Omnitech, Sunmi/Caspos, OneClick/Vizar, DataPay və AzSmart/SmartOne ilə. Satış, qaytarma, X hesabatı, növbənin açılması və bağlanması birbaşa POS-dan icra olunur.

Ofisiant tətbiqi üçün hansı cihazlar uyğundur?

Android və iOS telefon və planşetlər uyğundur; tətbiq eyni kassa interfeysini açır və restorandakı şəbəkə (LAN) üzərindən əsas terminala qoşulur. Müəssisəyə məxsus cihazlardan və bütün zalı əhatə edən stabil Wi-Fi şəbəkəsindən istifadə etməyi tövsiyə edirik.

UniPOS-un sizin menyunuz əsasında nümayişi

Demo üçün müraciət edin. Proqramı sizin menyunuz və zallarınız əsasında nümayiş etdirəcəyik.

ZəngWhatsAppDemo