İdarəetmə
Restoran idarəetmə sistemi nədir və necə tətbiq olunur
Restoran idarəetmə sistemi nədir, hansı modullardan ibarətdir və necə tətbiq olunur. Sifarişin yolu, internetsiz iş, addım-addım plan və tipik səhvlər.
UniPOS12 dəq oxu

Restoran idarəetmə sistemi müəssisənin gündəlik işini vahid proqram təminatında birləşdirir: kassa, ofisiant, mətbəx, anbar, maliyyə və hesabatlar. Kassa aparatı yalnız ödənişi qeydə alır. İdarəetmə sistemi isə sifarişin qəbulundan ay sonunda mənfəətin hesablanmasına qədər bütün mərhələləri izləyir. Bu məqalədə belə sistemin hansı hissələrdən ibarət olduğunu, məlumatın bir sifariş üzrə necə hərəkət etdiyini və sistemin müəssisədə hansı ardıcıllıqla tətbiq edildiyini izah edirik.
POS sistemi barədə əsas anlayışlar restoran POS sistemi nədir məqaləsində, satıcı seçimi üzrə meyarlar isə kassa sistemi seçimi üçün 10 meyar məqaləsində verilib. Burada həmin mövzular təkrarlanmır. Diqqət sistemin quruluşuna, modullar arasındakı əlaqəyə və tətbiq prosesinə yönəlib.
Məqalənin məzmunu
- Restoran idarəetmə sistemi nədir
- Sistemin modulları və onlardan kim istifadə edir
- Bir sifarişin sistemdə yolu
- Kağız, Excel və adi kassanın kifayət etmədiyi hallar
- Vahid sistem və ayrı-ayrı proqramlar
- İnternet kəsildikdə sistemin işi
- Restoranın avtomatlaşdırılması üçün addım-addım plan
- Tətbiq zamanı tipik səhvlər
- Müəssisə növləri üzrə tələblər
- UniPOS-da idarəetmə sistemi
Restoran idarəetmə sistemi nədir
Restoran idarəetmə sistemi satış nöqtəsində, mətbəxdə, anbarda və ofisdə görülən işləri vahid məlumat bazasında birləşdirən proqram təminatıdır. Kassir, ofisiant, aşpaz, anbardar, mühasib və sahibkar fərqli ekranlarda işləyir, lakin eyni məlumatları görür. Kassada bağlanan çek anbar qalığında, mənfəət hesabatında və sahibkarın telefonunda eyni rəqəmlə əks olunur.
Bu anlayışı yaxın terminlərdən ayırmaq lazımdır, çünki satıcılar onları çox vaxt bir-birinin yerinə işlədir:
| Alət | Nə edir | Nə etmir |
|---|---|---|
| Kassa aparatı (fiskal kassa) | Məbləği qəbul edir və fiskal çek çap edir. | Masalar, mətbəx, anbar və hesabatlar barədə məlumatı yoxdur. |
| Ayrıca POS proqramı | Masa planı, sifariş, çek əməliyyatları, ödəniş və növbə. | Anbar, maya dəyəri və maliyyə çox vaxt başqa proqramda və ya Excel-də aparılır. |
| Restoran idarəetmə sistemi | Satış, mətbəx, anbar, maliyyə, əməkdaşlar, müştərilər və hesabatlar vahid bazada. | Adətən rəsmi mühasibat proqramını və vergi hesabatlarının hazırlanmasını tam əvəz etmir. |
Sadə desək, POS sistemi idarəetmə sisteminin satış hissəsidir. Kiçik qəhvəxana üçün kassa proqramı ilk mərhələdə kifayət edə bilər. Menyu genişləndikdə, anbar böyüdükdə və sahibkar müəssisədə hər gün olmadıqda isə satış məlumatını anbar və maliyyə ilə birləşdirmək zərurəti yaranır. "Restoran uçot proqramı" və "restoranın avtomatlaşdırılması" ifadələri də adətən məhz bu mərhələni bildirir.
İdarəetmə sistemi müəssisənin qaydalarını da sənədləşdirir. Hansı əməkdaşın endirim edə biləcəyi, yeməyin hansı inqrediyentlərdən hazırlandığı, hansı kateqoriyanın hansı printerə çap olunduğu sistemdə bir dəfə müəyyən edilir. Bundan sonra bu qaydalar əməkdaşların yaddaşından asılı olmur və yeni işçi gələndə də dəyişmir.
Restoran idarəetmə sisteminin modulları və onlardan kim istifadə edir
Modulların adı sistemdən sistemə dəyişir, lakin funksional quruluş oxşardır. Aşağıdakı cədvəldə hər modulla kimin işlədiyi və onun hansı problemi aradan qaldırdığı göstərilib.
| Modul | Kim istifadə edir | Hansı problemi aradan qaldırır |
|---|---|---|
| Kassa (POS) | Kassir, menecer | Masa planı, sifariş, çekin bölünməsi, ödəniş və növbə bir ekranda aparılır. Hesab kalkulyatorla hesablanmır. |
| Ofisiant tətbiqi | Ofisiantlar | Sifariş masanın yanında telefona daxil edilir. Ofisiant hər sifariş üçün kassaya yaxınlaşmalı olmur. |
| Mətbəx ekranı və printerlər | Aşpazlar, barmen | Sifariş müvafiq bölməyə çatır: isti yeməklər mətbəxə, içkilər bara. Oxunmayan əl yazısı və itən kağızlar aradan qalxır. |
| Anbar və texniki kartlar | Anbardar, şef-aşpaz | Satılan yeməyin inqrediyentləri texniki karta əsasən anbardan silinir. Qalıq, itki və maya dəyəri görünür. |
| İdarəetmə paneli: hesabatlar və maliyyə | Sahibkar, menecer, mühasib | Satış, xərc, mənfəət, kassalar və təchizatçı borcları bir yerdə toplanır. Bir neçə Excel faylını birləşdirməyə ehtiyac qalmır. |
| Sahibkarın mobil tətbiqi | Sahibkar, rəhbər | Satış, açıq çeklər və silinmələr müəssisədən kənarda da izlənilir. |
| QR menyu | Qonaqlar | Qonaq menyunu telefonda açır və masadakı QR koddan sifariş verir. Qiymət dəyişəndə çap menyusunu yeniləmək lazım gəlmir. |
| E-Kassa inteqrasiyası | Kassir | Fiskal çek kassa proqramından çap olunur. Məbləğ ikinci cihaza təkrar yazılmır. |
| Müştəri bazası (CRM) | Kassir, menecer | Daimi qonaqlar, çatdırılma ünvanları və qrup endirimləri qeydə alınır. |
| Əməkdaşlar və icazələr | Sahibkar, menecer | Hər əməkdaş şəxsi PIN kodla daxil olur. Endirim, silinmə və qaytarmanı yalnız icazəsi olan əməkdaş edə bilər. |
| Filialların idarə edilməsi | Şəbəkə rəhbərliyi | Bir neçə filialın satışı, menyusu və transferləri bir hesabda görünür. |
Hər müəssisəyə bütün modullar ilk gündən lazım olmur. Bir zallı kafe filial modulu olmadan işləyir, fast food müəssisəsi isə ofisiant tətbiqindən istifadə etməyə bilər. Əsas tələb modulların eyni bazada işləməsidir. Sonradan qoşulan modul mövcud menyu, əməkdaş və satış məlumatlarından dərhal istifadə etməlidir, əks halda hər şeyi yenidən daxil etmək lazım gəlir.
Bir sifarişin restoran idarəetmə sistemində yolu
Sistemin necə işlədiyini bir masanın sifarişi üzərində izləmək daha aydındır. Tutaq ki, dörd nəfərlik masaya iki porsiya toyuq kababı, bir salat və bir çaynik çay sifariş edilib.
- Sifarişin qəbulu. Ofisiant masanın yanında sifarişi telefona daxil edir. Digər variantda qonaq masadakı QR kodu oxudub sifarişi özü verir. Restoranın seçdiyi qaydadan asılı olaraq bu sifariş ya birbaşa masanın çekinə yazılır, ya da kassada əməkdaşın təsdiqini gözləyir.
- Mətbəx və bar. Kabab və salat mətbəx printerinə və ya mətbəx ekranına, çay isə bar printerinə ötürülür. Aşpaz "soğansız" kimi qeydləri çekdə ayrıca sətirdə görür.
- Hesab və ödəniş. Qonaq hesabı istədikdə ön çek çap olunur. Ödəniş nağd, kartla və ya iki üsulla qəbul edilir, fiskal çek E-Kassa vasitəsilə verilir.
- Anbardan silinmə. Satılan yeməklərin inqrediyentləri texniki kartlara əsasən anbardan silinir: toyuq, soğan, pomidor, lavaş, çay. Anbardar bu sərfiyyatı əl ilə yazmır.
- Hesabatlar. Satış məhsul, kateqoriya, zal, ofisiant və ödəniş növü üzrə hesabatlarda əks olunur. Yeməklərin maya dəyəri məlum olduğuna görə mənfəət də hesablanır.
- Sahibkarın telefonu. Sahibkar günün dövriyyəsini, açıq çekləri və silinmələri mobil tətbiqdə görür. Çek silindikdə və ya qaytarma edildikdə bildiriş gəlir.
Bu zəncirdə məlumat yalnız bir dəfə, sifariş zamanı daxil edilir. Qalan mərhələlər həmin məlumatdan istifadə edir. Ayrı proqramlarla işləyən müəssisədə isə eyni satış üç-dörd dəfə müxtəlif yerlərə yazılır: kassaya, anbar cədvəlinə, maliyyə faylına. Hər təkrar yazı səhv ehtimalını artırır və rəqəmlər ay sonunda üst-üstə düşmür.
Kağız, Excel və adi kassanın kifayət etmədiyi hallar
Bir çox müəssisə ilk illərini bloknot, kalkulyator, Excel və fiskal kassa ilə keçirir. Kiçik həcmdə bu üsul işləyir. Aşağıdakı hallar müntəzəm təkrarlanırsa, müəssisənin iş prosesləri artıq bu alətlərin imkanlarını aşıb:
- Gün sonunda kassadakı məbləğ satış qeydləri ilə üst-üstə düşmür və fərqin səbəbini müəyyən etmək mümkün olmur.
- Mətbəx əl yazısını səhv oxuyur, yemək başqa masaya gedir və ya unudulur.
- Hansı yeməyin gəlir, hansının zərər gətirdiyini yalnız təxmini bilirsiniz.
- Anbar sayımı hər dəfə gözlənilməz çatışmazlıq göstərir, lakin onun hansı məhsulda yarandığı aydın olmur.
- Endirimi, ikramı və ya silinmiş məhsulu kimin etdiyini sonradan müəyyən etmək olmur.
- Ay sonunda hesabat hazırlamaq üçün bir neçə Excel faylını əl ilə birləşdirirsiniz.
- Müəssisədə olmadığınız gün satışın gedişatını yalnız zəng edərək öyrənirsiniz.
- İkinci filial açmağı planlaşdırırsınız, lakin birinci filialın rəqəmləri hələ də dağınıqdır.
Bu siyahıdakı bir neçə bənd sizə tanışdırsa, problem çox vaxt əməkdaşlarda deyil, alətlərdədir. Qeydlər müxtəlif yerlərdə aparıldıqca nəzarət ayrı-ayrı əməkdaşların diqqətindən asılı qalır. İdarəetmə sistemi bu qeydləri bir yerə toplayır və hər əməliyyatı icraçının adı və vaxtı ilə saxlayır.
Vahid sistem və müxtəlif satıcıların proqramları
Bəzi müəssisələr kassa proqramını bir şirkətdən, anbar proqramını digərindən, QR menyunu isə üçüncüsündən alır. Hər proqram ayrılıqda yaxşı işləyə bilər. Problemlər onların arasındakı əlaqədə yaranır.
| Meyar | Vahid sistem | Müxtəlif satıcıların proqramları |
|---|---|---|
| Menyu və qiymətlər | Bir yerdə dəyişdirilir, kassa və QR menyu eyni qiyməti göstərir. | Hər proqramda ayrıca yenilənir, qiymətlər fərqlənə bilər. |
| Anbardan silinmə | Satış əsasında aparılır. | Satış məlumatını ixrac və idxal etmək, bəzən əl ilə köçürmək lazım gəlir. |
| Hesabatlar | Satış, xərc və maya dəyəri bir hesabatda birləşir. | Rəqəmlər müxtəlif fayllardan toplanır. |
| Texniki dəstək | Bir əlaqə nöqtəsi. | Nasazlıq zamanı satıcılar məsuliyyəti bir-birinin üzərinə qoya bilər. |
| Əməkdaşların təlimi | Bir interfeys məntiqi. | Hər proqramın öz qaydaları və girişi var. |
| Yeniləmələr | Modullar birlikdə yenilənir. | Bir proqramın yenilənməsi digəri ilə əlaqəni poza bilər. |
Ayrı proqramların da üstünlüyü ola bilər. Məsələn, müəyyən sahədə daha dərin imkanlar və ya artıq öyrəşdiyiniz alətin saxlanılması. Bu yol seçilərsə, proqramlar arasında məlumatın avtomatik ötürüldüyünü, yoxsa əl ilə köçürüldüyünü demoda yoxlayın. Restoran üçün ən vacib əlaqə satışla anbar arasındadır. Bu əlaqə əl ilə aparılırsa, maya dəyəri hesabı tezliklə etibarını itirir.
İnternet kəsildikdə restoran idarəetmə sistemi necə işləyir
İdarəetmə sisteminin bir hissəsi internet vasitəsilə işləyir: idarəetmə paneli, sahibkarın mobil tətbiqi, QR menyu. Satış isə müəssisənin içində baş verir və internetdən asılı olmamalıdır. Bunun üçün məlumatlar kassa kompüterinin özündə saxlanılır. Kassa, ofisiant telefonları və mətbəx printerləri restorandakı Wi-Fi şəbəkəsi vasitəsilə bir-biri ilə əlaqə saxlayır.
İnternet kəsildikdə sifarişin qəbulu, mətbəxə çap və ödəniş davam edir. İnternet bərpa olunduqda toplanmış məlumatlar avtomatik serverə göndərilir və satışlar idarəetmə panelində, sahibkarın telefonunda görünür. Bu müddətdə hansı əməliyyatların hələ göndərilmədiyini bilmək vacibdir. Buna görə sistem serverə göndərilməyi gözləyən əməliyyatların sayını göstərməlidir.
Bir məqamı nəzərə alın. İnternet olmadıqda uzaqdan işləyən hissələr gecikmə ilə yenilənir. QR menyudan verilən sifariş qonağın telefonundan internet vasitəsilə gəlir, buna görə bu kanal bağlantıdan asılıdır. Fiskal kassanın və bank terminalının internetsiz necə işlədiyi isə E-Kassa provayderinin və bankın qaydaları ilə müəyyən olunur. Bu suallara cavabı tətbiqdən əvvəl öyrənin. Fiskal tərəf barədə ətraflı məlumat E-Kassa ilə restoran kassası məqaləsində verilib.
Restoranın avtomatlaşdırılması üçün addım-addım plan
Sistemin tətbiqi proqramın quraşdırılması ilə bitmir. Nəticə əsasən ilkin məlumatların düzgün daxil edilməsindən və əməkdaşların hazırlığından asılıdır. Aşağıdakı ardıcıllıq əksər müəssisələr üçün uyğundur.
- Menyu və texniki kartlar. Kateqoriyaları, məhsulları, porsiyaları və modifikatorları daxil edin. Hər yemək üçün texniki kart hazırlayın: inqrediyent, brutto çəki, ölçü vahidi. Sous və xəmir kimi bir neçə yeməkdə istifadə olunan komponentləri yarımfabrikat kimi ayırın. Bu mərhələ ən çox vaxt aparır, lakin anbar uçotu və maya dəyəri məhz ondan asılıdır. Ətraflı məlumat: anbar uçotu və food cost.
- Əməkdaşlar və icazələr. Hər əməkdaş üçün şəxsi giriş yaradın. Rolları müəyyən edin: kassir, ofisiant, menecer, anbardar, mühasib. Endirim, çekin silinməsi, qaytarma və ikram hüququnu yalnız lazım olan şəxslərə verin.
- Zallar və masalar. Zal, teras, VIP otaq kimi bölmələri və masaları real yerləşməyə uyğun qurun. Servis haqqı, depozit və ya saatlıq qiymət tətbiq olunursa, onları bu mərhələdə təyin edin.
- Printerlər və avadanlıq. Mətbəx və bar printerlərini qoşun və hər kateqoriyanın hansı printerə çap olunacağını müəyyən edin. Fiskal kassanı, kart terminalını və ofisiant telefonlarını yoxlayın. Router və UPS də bu siyahıya daxildir.
- İlkin anbar sayımı. Sistemdə işə başlamazdan əvvəl anbardakı məhsulları sayın və qalıqları daxil edin. Başlanğıc qalıq səhvdirsə, ilk ayın bütün anbar hesabatları da səhv olacaq.
- Sınaq günü. Real işdən əvvəl bir sınaq növbəsi keçirin. Əməkdaşlar sınaq sifarişləri daxil etsin, mətbəx çekləri çap olunsun, çeklər bölünsün və ödəniş alınsın. Routeri qısa müddətə söndürüb internetsiz işi də yoxlayın. Sınaq satışlarının real hesabatlara düşməməsi üçün onlarla necə davranılacağını əvvəlcədən müəyyən edin.
- Birinci ayın təhlili. Ay sonunda inventarizasiya aparın və faktiki qalığı sistemdəki qalıqla müqayisə edin. Böyük fərq çox vaxt texniki kartların real reseptə uyğun olmadığını göstərir. Silinmə, endirim və ikram hesabatlarına baxın, lazım olduqda icazələri yenidən tənzimləyin.
Praktik tövsiyə. Sistemi ən yüklü gündən əvvəl deyil, həftə içi sakit bir gündə işə salın. Əməkdaşlar ilk sifarişləri tələsmədən daxil etdikdə səhvlər azalır, suallar isə vaxtında cavablandırılır.
Restoran proqramının tətbiqi zamanı tipik səhvlər
- Texniki kartların təxirə salınması. "Əvvəlcə kassanı işə salaq, anbarı sonra quraq" yanaşması çox vaxt anbarın ümumiyyətlə qurulmaması ilə nəticələnir. Ən azı bahalı inqrediyentli yeməklər üçün kartları ilk gündən hazırlayın.
- Bütün əməkdaşlar üçün eyni giriş. Bir PIN kodla işləyən komandada əməliyyat tarixçəsi heç nəyi göstərmir. Nəzarət şəxsi girişlə başlayır.
- Köhnə üsulun paralel saxlanılması. Bloknot və sistem eyni vaxtda istifadə olunduqda əməkdaşlar tanış üsula qayıdır, məlumatlar isə yarımçıq qalır. Keçid tarixini müəyyən edin və həmin gündən yalnız sistemdə işləyin.
- Menecerin təlimdən kənarda qalması. Ofisiant və kassir öyrədilir, lakin qaytarmanı, növbənin bağlanmasını və hesabatları bilən şəxs olmur. Hər növbədə bu əməliyyatları bilən ən azı bir əməkdaş olmalıdır.
- Printer marşrutlarının yoxlanılmaması. Desert mətbəxə, salat isə bara çap olunursa, ilk yüklü axşam qarışıqlıq yaranır. Hər kateqoriyanı sınaq günü ayrıca yoxlayın.
- Hesabatlara baxılmaması. Sistem məlumat toplayır, lakin bu məlumat təhlil edilmirsə, nəticə dəyişmir. Əsas göstəricilərə həftədə bir dəfə baxmağı vərdişə çevirin. Hansı göstəricilərin izlənilməli olduğu restoran hesabatları və əsas göstəricilər məqaləsində izah olunub.
Müəssisə növləri üzrə restoran idarəetmə proqramına tələblər
Əsas modullar hər formatda eynidir, lakin hər müəssisə növünün öz prioritetləri var:
- Restoran. Masa planı, ofisiant tətbiqi, mətbəx və bar printerləri, çekin bölünməsi, servis haqqı. Menyu geniş olduğuna görə texniki kartlar və maya dəyəri ən çox burada lazım olur.
- Kafe və qəhvəxana. Kassada sürətli satış, modifikatorlar (süd növü, şərbət, ölçü), götürmə satışı. Qəhvə dənəsi və süd kimi xammal üzrə anbar nəzarəti.
- Fast food. Kassada sürətli sifariş, satış növləri (zalda, götürmə, çatdırılma) və mətbəx ekranı. Kassanın yanında qonaq üçün sifariş ekranı da faydalı ola bilər.
- Bar və lounge. Depozit və minimum məbləğ, uzun müddət açıq qalan hesablar, spirtli içkilər üzrə dəqiq anbar uçotu. Qəlyan masaları üçün saatlıq hesablama.
- Əyləncə mərkəzləri. Bilyard, PlayStation və digər zonalar üçün taymer və saatlıq qiymət, eyni çekdə yemək və içki satışı.
- Otel. Restoran satışının otaq hesabına yazılması, otaqlar, bronlar və folio.
Bir neçə filialı olan şəbəkələr üçün əlavə tələblər yaranır: menyunun filiallara köçürülməsi, filiallar arasında transferlər və bütün filiallar üzrə ümumi hesabat. Bu tələbləri birinci filialda sistem seçərkən nəzərə almaq sonradan sistemi dəyişməkdən daha az xərc tələb edir.
UniPOS-da restoran idarəetmə sistemi
UniPOS Bakıda hazırlanmış restoran idarəetmə sistemidir. Yuxarıda təsvir olunan modullar UniPOS-da ayrı proqramlar kimi deyil, vahid məlumat bazası ilə işləyən məhsul ailəsi kimi qurulub. Modulların qısa icmalı əsas səhifədə təqdim olunub.
İnternet kəsildikdə satış dayanmır: məlumatlar kassa kompüterinin özündə saxlanılır və internet bərpa olunanda avtomatik serverə göndərilir. Hesabatlar, maliyyə və anbar uçotu idarəetmə panelində aparılır, kassir isə yalnız satışla məşğul olur. QR menyuda sifariş masadakı QR koddan verilir və restoranın seçiminə görə ya birbaşa masanın çekinə yazılır, ya da kassada təsdiqlənir. Bir neçə filialı olan müəssisələrdə menyu digər filiallara köçürülür, filiallar arasında transferlər isə eyni paneldə qeydə alınır.
UniPOS Manager tətbiqində ayrıca aktivləşdirilən modul kimi AI köməkçi də mövcuddur. O, satış, anbar qalıqları və xərclər barədə yazılı və ya səsli suallara müəssisənin real məlumatları əsasında cavab verir, lakin heç bir məlumatı dəyişmir.
Məhdudiyyətlər. UniPOS çatdırılma platformaları ilə birbaşa işləmir, belə sifarişlər kassaya "Çatdırılma" satış növü ilə daxil edilir. QR menyuda onlayn ödəniş yoxdur, qonaq interfeysi hazırda yalnız Azərbaycan dilindədir. UniPOS Manager tətbiqi yalnız Android üçün mövcuddur.
Müəssisəniz üçün sistemin quruluşu
Demo zamanı formatınıza uyğun modulları, menyunuzdakı bir neçə yeməyin texniki kartını və sifarişin kassadan hesabata qədər yolunu nümayiş etdiririk.
Demo üçün müraciət edin

